Soru:

7. Zıt anlamli kelimeleri, eş anlamı olan kelimeleri ile tahmin etme yönteminde kullandığımız cümle içindeki anlamı açısından ba

7.
Zıt anlamli kelimeleri, eş anlamı olan kelimeleri ile tahmin etme yönteminde kullandığımız cümle içindeki anlamı
açısından bakmak gerekir. Sözcükler, cümle içindeki kullanımına göre anlam kazanır. Kazandığı anlama göre bir
sözcüğün zıt anlamı, sözcüğün kullanım anlamına göre tam tersini ifade eden kelimelerdir. Daha kapsamlı, ay-
rintili bir tanım yapacak olursak: "Aralarında ters çıkarım ilişkisi bulunan, yazılışlar birbirinden farklı anlamlar ise
birbirinin tam tersi olan iki farklı kelimeye zıt anlamli' kelimeler denir." Zit anlamlılık, sadece anlam açısından de-
ğil doğayı anlamlandırmak açısından önemlidir. Bu yönüyle zıtlık doğanın dengesini temsil eder. Bir anlamın de-
ğerini ya da anlamını onun zıddına göre düşünürüz. Örneğin yaşamın anlamını birbirinin zıddı olan doğum ve
ölüm kavramları belirler. Güzelin değerini veren çirkin, çirkini anlamlı kılan da güzeldir. Edebiyatçılar da metinle-
rini daha güçlü ve etkili kılmak için zıtlıklardan yararlanmış, zıtlıklara yer vererek okura mesajlar iletmişlerdir.
Buna göre aşağıdaki şiirlerden hangisinde bu metnin ana düşüncesine uygun bir kullanım söz konusudur?
A) r"-
Br"-
Sakarya'nin suları namin söyleşir
hemşehrim Sakarya öksüz Sakarya
Ankara'dan uçan kuşlar
Kemal'im der günler günü çağnşir
kahrolur bulutlara karşır
gök bulut yaşmak bulut
uca dağlar dev boyunlu morca dağlar
divan durmuş bekleşir
Mustafa'm Mustafa Kemal'im
Attila ilhan
Dilinde dilimi bulduğum
Gücüne kurban olduğum
Anam babam gibi övdüğüm
Dayan hey Aslan Ustam
A benim
Yiğidim dayan
Dayan hey gözünü sevdiğim
Bugün efkârlıyım açmasın güller
Yiğidimden kötü haber verirler
Bedri Rahmi Eyüpoğlu
c)
D)
Uzar kollarım uzar
Taşımda toprağımda bereket
Köklerimden başlar hürriyet
Bana çarptıkça anlar
Yağmur yağmur olduğunu
Rüzgâr, rüzgâr
Taşımda toprağımda kıyamet
Köklerimden başlar hürriyet
Ardimda kalan yerler anlaşırken baharla
Önümüzdeki arazi örtülü şimdi karla
Bu geçit sanki yazdan kışı ayırıyordu
Burada son firtina son dalı kiriyordu
Yaylımız tüketirken yolları aynı hızla
Savrulmaya başladı karlar etrafımızda
Karlar etrafı beyaz bir karanlığa gömdü
Kar değil, gökyüzünden yağan beyaz ölümdü
Faruk Nafiz Çamlıbel
Cahit Irgat

7. Zıt anlamli kelimeleri, eş anlamı olan kelimeleri ile tahmin etme yönteminde kullandığımız cümle içindeki anlamı açısından bakmak gerekir. Sözcükler, cümle içindeki kullanımına göre anlam kazanır. Kazandığı anlama göre bir sözcüğün zıt anlamı, sözcüğün kullanım anlamına göre tam tersini ifade eden kelimelerdir. Daha kapsamlı, ay- rintili bir tanım yapacak olursak: "Aralarında ters çıkarım ilişkisi bulunan, yazılışlar birbirinden farklı anlamlar ise birbirinin tam tersi olan iki farklı kelimeye zıt anlamli' kelimeler denir." Zit anlamlılık, sadece anlam açısından de- ğil doğayı anlamlandırmak açısından önemlidir. Bu yönüyle zıtlık doğanın dengesini temsil eder. Bir anlamın de- ğerini ya da anlamını onun zıddına göre düşünürüz. Örneğin yaşamın anlamını birbirinin zıddı olan doğum ve ölüm kavramları belirler. Güzelin değerini veren çirkin, çirkini anlamlı kılan da güzeldir. Edebiyatçılar da metinle- rini daha güçlü ve etkili kılmak için zıtlıklardan yararlanmış, zıtlıklara yer vererek okura mesajlar iletmişlerdir. Buna göre aşağıdaki şiirlerden hangisinde bu metnin ana düşüncesine uygun bir kullanım söz konusudur? A) r"- Br"- Sakarya'nin suları namin söyleşir hemşehrim Sakarya öksüz Sakarya Ankara'dan uçan kuşlar Kemal'im der günler günü çağnşir kahrolur bulutlara karşır gök bulut yaşmak bulut uca dağlar dev boyunlu morca dağlar divan durmuş bekleşir Mustafa'm Mustafa Kemal'im Attila ilhan Dilinde dilimi bulduğum Gücüne kurban olduğum Anam babam gibi övdüğüm Dayan hey Aslan Ustam A benim Yiğidim dayan Dayan hey gözünü sevdiğim Bugün efkârlıyım açmasın güller Yiğidimden kötü haber verirler Bedri Rahmi Eyüpoğlu c) D) Uzar kollarım uzar Taşımda toprağımda bereket Köklerimden başlar hürriyet Bana çarptıkça anlar Yağmur yağmur olduğunu Rüzgâr, rüzgâr Taşımda toprağımda kıyamet Köklerimden başlar hürriyet Ardimda kalan yerler anlaşırken baharla Önümüzdeki arazi örtülü şimdi karla Bu geçit sanki yazdan kışı ayırıyordu Burada son firtina son dalı kiriyordu Yaylımız tüketirken yolları aynı hızla Savrulmaya başladı karlar etrafımızda Karlar etrafı beyaz bir karanlığa gömdü Kar değil, gökyüzünden yağan beyaz ölümdü Faruk Nafiz Çamlıbel Cahit Irgat

Anlatım Bozuklukları ile İlgili Diğer Sorular

Hepsini göster